Тірі жанға тағы да күмбірлеген көктем келді. Шуақты көктем. Бұл Ұлы жеңістің 80-ші көктемі. Миллиондаған отбасына қайтпас қайғы артып, асыл аналарымызды жесір қалдырып, келешек ұрпақтың балалық шағына балта шапқан сұрапыл соғыспен қарбалас біз де дүниеге келіппіз. Соғыс балалары атандық (дети войны). Соғыс басталысымен келмеске кеткен әкелерімізді сағынып, аңсаумен ер жеттік. Өстік, өндік. Бірақ уақыт өлшемі алыстаған сайын Отан үшін, біз үшін, келешек бейбіт өмір үшін жанын пида еткендердің рухы мазалайды. Көңілге бір сәт қайғылы сағыныш ұялайды…
Иә, өмір мен өлімнің арпалысқан шағында намысты қолдан бермей, әкелеріміз кейінгі ұрпағына бейбіт өмір мен тыныштықты мирас етіп кетті. Биылғы Жеңіс күні — үлкен мереке. Екіншіден, бұл қайғысы мен қуанышы ортақ келетін әруақты, киелі мереке. 1418 күн мен түн жалғасқан қанды майданнан кейін 80 жыл өтсе де, әлі күнге дейін әкесі мен баласын, сүйген жары мен туматуысқанын жоғалтқан миллиондаған адамның жан жарасы жазыла қоймайтын қасірет арқалатты бұл соғыс.
Ел үшін, кейінгі ұрпақ үшін, Отан үшін кеудесін оққа тосып, қан майданда қайталанбас ерлік көрсетіп, көппен бірге соғыстың алғашқы айларында-ақ құрбан болғандардың бірі — менің әкем. Жесір жар, жетім бала болып біз қалыппыз. Сұрапыл соғыстың аяқталғанына бір ғасырдай уақыт өтсе де, оның жанға жабысқан жарасы жазылар емес. Жазылмайды да. Мұны ұмытып, естен шығару мүмкін емес. Себебі бұнда әкелер рухының сұрауы бар. Ол — рух аманаты. Сол балалар рухын қазіргі ұрпақ биікке көтеріп ардақтап келеді. Олардың аты, ерліктері мәңгілік өшпейді. «Уақыт» деген қатал өлшем. Ол алға жылжыған сайын өткеннің белестері көмескілене беретіні де табиғат заңы. Бірақ біз әкелер аманатын берік ұстауға міндеттіміз. Өткен ғасырдың алпысыншы жылдары Қандыағаш қаласы жаңадан құрылып, ашылған Октябрь ауданының орталығы болды. Міне, осы ауданның партия, совет, комсомол – мемлекеттік қызметтеріне белсене араласып, жаңа ауданның саяси-әлеуметтік тыныс-тіршілігінің қайнаған ортасында аянбай еңбек еткен соғыс ардагерлері — Нұрқожа Орынбасаров, Сәлім Шынтасов, Көбеген Ахметов, Сейдулла Бәтпенов, Абдол Досмұхаметов, Максим Почтаренко, Яковь Ласуха, Аққиын Балағұлов, Елубай Қодаров, Төлеу Райымқұлов, Төлеген Байкунов, Жамидолла Олжабаев, Нұрғали Тастанбаев, Жақып Тоқтағұлов, Қалихайдар Дабылов, Мақым Шынықұлов, Жақып Балмағамбетов сынды соғыстың басынан аяғына дейін қан кешіп, елге оралған асыл ағаларымыз болды.
Сол кездері бір қалыптан шыққандай, қырық пен елу жастың арасындағы қылшылдаған ағалар еді. Біз жас болдық, қызметтес бола жүріп, тәлімін көрдік, тәрбиесін алдық. Болмыстары бөлек жаратылғандай, өте тату, достық қарым-қатынаста болғанын көрдік. Қызығатынбыз. Тағы бір есімде қалғаны, қашан көрсең де, мұнтаздай киініп, сымдай тартылып, қаздай тізіліп, жанжағына нұр шашып жүретіндерін қайтерсің. Өкінішке орай олардың бәрі бүгінде ортамызда жоқ. Жалған дүние деген осы.
«Жеңістің 80-жылдығына орай осы жайсаңдардың өмір жолдарынан сыр шертсем» деп қолыма қалам алдым. Бүгін ондаған жылдар бойы партия қызметінде болып, ел-жұрты үшін аянбай еңбек етіп, өз ортасының жасы үлкені Көбеген Ахметов туралы айтқым келіп отыр. Көбеген Ахметов – 1915 жылы Шалқар ауданында дүниеге келген. Арал қаласында Рабригно Заводской училищесін бітірісімен жұмысты теңізде пароход машинисі болып бастаған. Ол өзінің зеректігі мен алғырлығы арқасында ержетіп, алды-артын ерте болжаған жас жігіт. 1935 жылы комсомолдық жолдамамен, Ырғыздағы партия-кеңес (партсов школа) мектебін бітіргеннен кейін Шалқар қалалық мектептің оқытушысы болады. Көп уақыт өтпей-ақ Шалқар аудандық партия комитетінің нұсқаушысы болып тағайындалуы оның келешек саяси қызметінің бағытын бастап береді.
1941 жылы Алматы жоғарғы партия мектебінде оқып жүргенде соғыс басталысымен әскерге алынады. Жасақталып жатқан «Панфиловшылар» дивизиясының 3-ші минометшілер батальонының саяси-жетекші комиссары болып тағайындалып, Москва үшін шайқаста ерен ерлік көрсетеді. «Қызыл Жұлдыз» орденімен және 15 медальмен марапатталған.
Ал Москва үшін шайқастан кейінгі толассыз өткен төрт жыл соғыс шайқастарындағы ерліктері үшін Мемлекеттік Қорғаныс комитетінің төрағасы (госкомитет обороны) Иосиф Сталиннен 9 мәрте Алғыс хат алған облыс бойынша жалғыз жауынгер. Соғыстан кейінгі жылдары Көбеген Ахметұлы бейбіт өмірдің тыныс-тіршілігіне белсене араласып, КПСС Орталық комитетінің жергілікті жердегі ұйымдастырушысы, «Кеңестуы», «Победа» совхоздары партия комитеттерінің хатшысы, 1970 жылдан өмірінің соңына дейін Октябрь аудандық партия комитеті партиялық бақылау комиссиясының төрағасы қызметін атқарды.
Бүгінде Қандыағаш қаласында бір көше Көбеген Ахметов есімімен аталады. Бұл — соғыс ардагерлеріне берілген құрмет деп білемін.
Амангелді ШУНИМОВ, мемлекеттік қызметтің ардагері, Мұғалжар ауданының Құрметті азаматы.